Nowy tom Słomczyńskiego

Text_2

Kilka dni temu nakładem Biura Literackiego ukazała się druga książka Szymona Słomczyńskiego, autora znakomicie przyjętego debiutu „Nadjeżdża”. Dwupłat zaskakuje przemyślaną i misterną konstrukcją.

Składająca się z 56 utworów nowa książka Szymona Słomczyńskiego jest zbiorem o niemal karpowiczowskiej  konstrukcji.  Wiersze łączą się w pary, pary w wielokąty, ulegając w ten sposób „lustrzanemu zwielokrotnieniu”. Jak zauważa Maciej Borkowski w szkicu o „Dwupłacie” zamieszczonym na stronie Biura Literackiego:

Szymon Słomczyński wciąż jedzie. Po debiutanckim Nadjeżdża kontynuuje swoją podróż przez liryczne narracje, które na nowo gonią się, wyprzedzają i wzlatują dwupłatem w powietrze. Jest to łamiąca przepisy ruchu drogowego podróż przez wyboistą jezdnię języka, która prowadzi do miejsc dziwnych, niepokojących, codziennych”.

 „Dwupłat” zacząłem pisać, kiedy jeszcze nie wiedziałem, czy „Nadjeżdża” w ogóle zostanie wydane – mówił  Szymon Słomczyński w wywiadzie, który przeprowadził z nim Karol Maliszewski. Chciałem, żeby druga książka wyrażała co innego, innym tonem, w innych rejestrach: oczywiście w zamierzeniu to nieposiadające jeszcze tytułu coś miało także być „lepsze”, choć nie mnie oceniać, na ile się to udało. Pierwotna, kadłubowa wersja była gotowa już na premierę  „Nadjeżdża”, a potem jeszcze wielokrotnie się zmieniała. Na pewno wolę szukanie nowych rozwiązań od bezpośredniej kontynuacji. Staram się w miarę możliwości szukać takich sposobów wyrażania myśli wierszem, które nie będą powieleniem używanych przeze mnie wcześniej. Być może rozsądniej – to znaczy: mniej wycieńczająco – jest znaleźć sobie jedną „metodę” i ją doskonalić, zmierzając ku coraz bardziej odrębnej, rozpoznawalnej dykcji, ale to wydaje mi się pójściem na łatwiznę, zawężaniem palety.

 

Szymon Słomczyński

REWIR

Krążyła po swoim rewirze w brezentową noc,

gdy wszyscy postanowili, jak jeden mąż,

wrócić do żon i przykładnie zamknąć się

w formie — jeździć dieslami o kropelce,

nakarmić dzieci audiobookiem, nie przyznawać,

że tęsknią za czasem, gdy nad nimi krążyła,

gdy zapadał chłód — jak się tęskni za zimą,

pijąc lekkiego drinka przed snem,

w nadmorskim kurorcie, słuchając oddechu

śpiącej żony, wsłuchując się w jego chrzęst,

marząc o jego zatrzymaniu,

szukając na jej gardle zgubnych miejsc.

 

PÓŁNOCNY

Po północy najłatwiej się zaciąga

na wschodnią modłę pokerowe długi,

więc wracam z miasta. Nie wziąłem wody

i wina z lady na stacji. Trudno. Wysiadam.

Dzieją się cuda, choć pewnie każdej wierzbie

tak łatwo jest sięgnąć liśćmi do czoła,

każdej kotce tak niebywale świecą oczy.

 

A jednak chciałbym złapać i zachować

na długi czas naświetlania

właśnie tę wierzbę, kotkę, północ,

która się rozjeżdża. Zostają suche liście,

futerko na asfalcie — niezgrabne harce

dłoni majstrujących przy migawce.

 

Wierzba jest wielka, coraz większa

i bezimienna. Kotka jest maleńka,

ochrzczona Rózią po takiej jednej

pokojówce o pełnych uśmiechu ustach.

 

Przynosiła co rano mleko i bułkę.

Nie wiedziała, że lubię

maczać jedno w drugim.

 

 

SUPERPOZYCJA, ALE KTOŚ

obserwuje nas spode łba, rudy i czujny. Nie miauczy,

choć od wczoraj nie pił mleka. Mimo to ufamy,

że nas nie wyda. Zdarza mi się powtarzać

apokryfy, jak ten o właścicielce dwóch spanieli,

na które wołała Koka i Kola. Wtedy przybiegały.

Nie spotkałem jej w parku. Za to kot naprawdę

wabi się Schrödi.

 

Patrzymy na niego, nagle zatrzymani —

i dlatego żyje, i dlatego się przeciąga.

 

Nie wabi się Schrödi. Spotkałem w parku

właścicielkę dwóch spanieli. Wołała na nie

Kola i Koka, a one nie przybiegały. To nie

apokryf, bo tych nie powtarzam. Kot nas wyda,

nie ufajmy mu. Wprawdzie wczoraj pił

mleko, ale dziś zamiauczy nieczujnie. Nie wydaje

się rudy, kiedy nas obserwuje z uniesionym łbem.

 

Patrzy na nas, nagle zatrzymany —

i dlatego żyjemy, i dlatego się przyciągamy.

 

INTERPRETACJA KOPENHASKA

Układ badany: blondyn, ruda

i równie rudy jak ona kot syjamski

znajdują się niechybnie w jednym pokoju,

więc jest potrzebny drugi, zewnętrzny

przyrząd pomiarowy, żeby jasno określić,

czy jeszcze oddychają, bo oddychanie jest

tylko jednym z wielu stanów dozwolonych

i według każdego z elementów układu

każdy inny element przestał oddychać

i zaczął na nowo milion razy w czasie,

kiedy tu przyłożyłeś, kiedy tu przyłożyłaś

zewnętrzny przyrząd pomiarowy: oko,

jeśli po cichu; ucho, jeśli na głos; szkiełko,

jeśli wisielczo obstajesz przy porozumieniu

między tobą a układem słów w wierszu.

 

Szymon Słomczyński urodził się w 1988 roku. Jest laureatem Połowu 2012 i kilku innych konkursów poetyckich, m.in. im. Tadeusza Sułkowskiego i im. Zbigniewa Herberta; finalistą Nagrody Literackiej Nike oraz laureatem Złotego Środka Poezji za debiutancki tom Nadjeżdża (2013). Mieszka w Krakowie.

 

Komentarze

komentarzy

Powiązane wpisy

Udostępnij