Różewicz przewrotny i nihilistyczny

Text_2

Przez całe swoje życie Tadeusz Różewicz udzielił wielu wywiadów. Ostatnio pisaliśmy na naszym portalu o wierszach z Twórczości autora „Białego małżeństwa”. Dzisiaj przypominamy zbiór rozmów wydany przez Biuro Literackie.

“To, co mnie dotyczy, jest dla mnie samego ewidentne, jasne… To po co mam o tym mówić ” – mówił Różewicz, gdy proszono go o komentarz do własnej twórczości.
A jednak ukazł się zbiór rozmów z Różewiczem pod znaczącym tytułem Wbrew sobie. Rzecz zaczyna się od kuriozalnej pogawędki z dziennikarzem “Trybuny Robotniczej” z roku 1955, prowadzonej w partyjnym stylu: “Może byście zechcieli powiedzieć naszym czytelnikom, jakie macie zainteresowania pozaliterackie “, kończy zaś na dialogu z Czesławem Miłoszem nagranym przez Renatę Gorczyńską w 1999 r. Wyłania się z nich Różewicz przewrotny, ironiczny, błyskotliwy, prowokujący, nihilistyczny, chaotyczny, uporządkowany, nigdy niemówiący pod publiczkę. I chociaż faktycznie w zbiorze znajdziemy wiele porażająco głupich pytań, to żadnej nieciekawej odpowiedzi. Jak w opowieści o polskich festiwalach muzycznych lat 60.: “Dziwię się, że młodzi, zdrowi, weseli z natury rzeczy ludzie wyśpiewują istne gorzkie żale na tych smutnych obrzędach”. Zaskakuje, że dotykał popkultury Nie do końca, bo gdyby prześledzić jego twórczość, widać skłonności do mieszania blichtru wielkiej sceny z szarością rzeczywistości. Zresztą z niej uczynił Różewicz swoje credo.
W jednym z ciekawszych wywiadów, którego udzielił Beacie Sowińskiej dla “Życia Warszawy” z 1974 r., mówił: “Ja nie jestem artystą, cyganem, anarchistą. Moja anonimowość to szare ubranie, nierzucające się w oczy, moda raczej sprzed iks lat. Nie uważam tego za zaletę, ale tak jest. Pewno, żebym chciał mieć do tego krawat szeroki, kolorowy, ale nie umiem go wiązać… Może i fajkę. To dodaje uroku. A ja mam puste ręce. Trzymam się czasami za własne ucho…”.
Do swojej sławy zawsze miał stosunek ambiwalentny. “Chciałoby się być czytanym, a nie istnieć tylko w anegdocie, w pismach takich jak Życie na Gorąco czy Twój Styl, gdzie można przeczytać takie oto rewelacje: jajko na twardo przyrządzone przez Tadeusza Różewicza okazało się miękkie. Ja chcę istnieć w swoich tekstach, ponieważ one są tym, co ze mnie najlepsze”.
Rozmowy z Adamem Czerniawskim, filozofem, poetą i tłumaczem Różewicza na angielski, dialogi z Konstantym Puzyną, Jerzym Jarockim i Henrykiem Tomaszewskim – to prawdziwe perełki w tym zbiorze. Nie można zapomnieć o wspomnianym już dialogu z Czesławem Miłoszem w garderobie Ludwika Solskiego w krakowskim Teatrze im. J. Słowackiego: dwóch gigantów literatury nie tylko wspomina tam minione czasy, ale także fantastycznie definiuje po latach poezję Bolesława Leśmiana i Józefa Czechowicza.
Tak już się dzisiaj nie rozmawia. Dopadła nas papka, przed którą Różewicz całe życie uciekał i przed którą zawsze przestrzegał.
 

POLECAMY

Komentarze

komentarzy

Powiązane wpisy

Udostępnij